EIPHNH

Dialoog met Henk.

Henk werkt als medewerker salarisadministratie op de afdeling Personeel en Organisatie bij een van de Amsterdamse Stadsdelen.

Freddy (F): Ben je in Nederland geboren?

Henk (H): Nee, in Suriname.

F: Waar?

H: District Commewijne, in een plaatsje dat heet Kronenburg.

F: Je ouders zijn allebei van Hindoestaanse afkomst neem ik aan?

H: Half, mijn moeder is half-Portugees en half-Hindoestaans. Mijn vader is Hindoestaans.

F: Ben jij religieus opgevoed?

H: Jazeker.

F: Dus volgens het Hindoe-geloof?

H: Ja, dat klopt.

F: Doe je daar zelf nu nog wat mee?

H: Ik doe er weinig aan. Het is wel zo, dat als ik ergens op (familie)bezoek ben, ik gewoon meedoe met alle gebruiken en rituelen.

F: Als er feesten zijn en begrafenissen etc.?

H: Bijvoorbeeld……

F: Dat heb je in Nederland natuurlijk heel veel; mensen hebben een bepaalde religieuze opvoeding gehad en geven daar hun eigen invulling aan……..moslims en christenen ook. Wanneer ben jij naar Nederland gekomen?

H: In 1975, toen ik twaalf was, toen Suriname onafhankelijk werd.

F: Ja, dat is ook zo natuurlijk!

H: Ik kwam hier aan hand-in-hand met een stewardess?

F: Onder begeleiding?

H: Ja, mijn ouders bleven daar……Ik ging bij mijn grootouders (van vaderskant) wonen. Mijn ouders vonden dat ik in Nederland betere toekomstmogelijkheden zou hebben, dus vandaar dat ze dit toen hebben besloten.

F: Jouw ouders wonen tot op heden nog in Suriname?

H: Mijn vader is inmiddels overleden maar mijn moeder woont nog steeds in Suriname.

F: En wanneer zie je je ouders? Eens per jaar?

H: Nou, dat zou wat begrotelijk worden (*lacht*). Eens in de tien jaar komt meer in de buurt!

F: Zó?! Dat is zeker niet vaak!

H: De ticket is gewoon heel duur, daarom………zeker in de vakantieperiode. Ik wil wel maar het kan financieel niet.

F: Dan moet je je moeder wel missen! En heb je broers en zusters?

H: Mijn twee jongste broers wonen in Suriname. We zijn in totaal met z'n achten. Zes wonen er in Nederland. Een groot gezin maar vanaf mijn derde jaar heb ik bij mijn opa gewoond. Mijn vader was politieagent in Suriname en werd gedetacheerd naar het binnenland. Er waren daar geen scholen dus ik bleef achter bij mijn opa in de stad en daar ging ik naar school.

F: En de andere kinderen?

H: Ik ben de oudste……..

F: Je bent dus eigenlijk altijd door mensen grootgebracht die veel ouder waren dan jij. Streng?

H: Jazeker! Heel streng! Beperkend en daar heb ik ook nog steeds last van af en toe.

F: Ja, dat herken ik. Ik heb een Indische opvoeding gehad en die was ook heel streng en strikt. Altijd je mond houden of wegwezen……

H: Precies; “Ga naar je kamer!” Bovendien werd ik in Suriname en in Nederland ook heel vaak ondergebracht bij ooms die net waren getrouwd bijvoorbeeld. Zulke mensen weten al helemaal niet hoe ze met kinderen moeten omgaan. Alles werd opgelost met een tik of een klap. Ik heb ook het gevoel dat ik heel erg eenzaam ben opgegroeid, geen broertjes en zusjes om me heen en niemand om me aan te spiegelen.

F: Waar heb je in Nederland op school gezeten?

H: Ik kwam hier in klas zes en daarna naar de MAVO, vervolgens HAVO en daarna verplichte militaire dienst, 14 maanden. Ik realiseerde me pas achteraf dat je uitstel of afstel van militaire dienst kon krijgen in verband met studie. Mijn opa was inmiddels overleden en ik had eigenlijk niemand van wie ik dergelijke informatie zou kunnen krijgen. Ik wilde graag naar de HEAO maar dat is er daarom nooit van gekomen. Ik kwam gewoon niet uit de ingewikkelde regelgeving. Ik ben gelijk na mijn dienstplicht gaan werken, bij het Grondbedrijf Amsterdam. Sindsdien werk ik bij de Gemeente.

F: Hoe oud was je toen je begon bij de Gemeente?

H: 21 jaar zoiets. Het is daarna niet meer gelukt om naar school te gaan. Ik was er gewoon “uit”.

F: Klopt; het is heel erg moeilijk om na een onderbroken schooltijd weer terug in het ritme te komen.

H: Met name vanwege het geld. We waren maatschappelijk gezien eigenlijk heel naïef.

F: Klopt, dat gold voor ons allemaal toen. Als je geen familie had die je wegwijs maakte, dan moest je alles zelf uitzoeken en dat lukte vaak niet. Bij mij ging dat ook zo. Het is onze generatie denk ik………Jij woont al vanaf je 12de in Amsterdam?

H: Ja, in Amsterdam-West. Ik woon nu in Slotermeer.

F: Vind je het leuk om in de Westelijke Tuinsteden te wonen?

H: Jazeker! Ondanks de wat eenzijdige samenstelling van de bevolking. Ik let daarop als ik een woning zoek.

F: Je bedoelt dat je graag in buurten woont waar wat meer diversiteit is?

H: Ja, hoe meer verschillen, hoe beter, dat is goed voor het evenwicht.

F: Je voelt je wel thuis in Amsterdam?

H: Ja, in Amsterdam wel. Mijn jongere broer woont bijvoorbeeld in Almere en daar voel ik me niet thuis. Mijn broers en zus wonen zeer verspreid over Nederland. Mijn zus was laatst in Suriname geweest en heeft ook mijn twee jongste broers bezocht. De verschillen tussen diegenen die in Nederland wonen en diegenen die in Suriname wonen zijn enorm!

F: Mensen kunnen wel deel uitmaken van één familie maar als ze een andere achtergrond hebben…………

H: Hier is alles veel zakelijker. Meer regeltjes en voorschriften. Daar is het veel socialer, je doet meer samen.

F: Je voelt je wel veilig in Amsterdam, in Amsterdam-West?

H: Ik als man wel maar als ik af en toe van mijn stiefdochter hoor wat ze meemaakt, dan vind ik dat toch een stuk minder. Ik zou niet graag in haar schoenen willen staan. Voor vrouwen is het minder veilig.

F: Heb je ook het idee dat zij zich daardoor laat beperken?

H: Ja, dat merk ik wel aan haar. Ze is natuurlijk wel al volwassen, 21 jaar oud. Ze is de dochter van mijn ex-vriendin. Het is nogal gecompliceerd want haar dochter woont dus bij mij maar de twee dochters die wij beiden hebben gekregen wonen bij haar.

F: Je hebt op dit moment geen relatie?

H: Nee, nadat het was uitgegaan met de moeder van mijn kinderen wilde ik geen andere relatie meer.

F: Voel je je Nederlander?

H: Ik voel me een geaccepteerde be-/inwoner van Nederland. Ik voel me geen Nederlander. Ik voel me Hindoestaan en daarna Surinamer.

F: Komt dat door de manier waarop mensen reageren of voel je je gewoon zo? Dat kan natuurlijk……..

H: In het begin, toen ik hier net woonde, was dat wel zo.

F: 1975? Ongetwijfeld!

H: Maar nu niet meer.

F: Heb je ook veel vrienden en kennissen?

H: Ja, maar ik zie ze minder vaak dan zij zouden willen. Ze mogen me heel graag.

F: Kan ik me voorstellen. Je komt heel sociaal, vriendelijk en empathisch over.

H: Ik neem zelf niet veel initiatief om contact met ze op te nemen.

F: Vind je het misschien moeilijk te geloven dat ze je graag zien??

H: Ja, eigenlijk wel……….Ik denk dat het ook komt omdat ik altijd mezelf ben. Er zijn veel Surinamers die in Nederland wonen en die zich anders gaan gedragen als ze weer terug zijn in Suriname. Ik heb dat niet.

F: Wat doe je het liefst in je vrije tijd?

H: Ik ben altijd thuis bezig. Mijn dochter hoeft thuis niets te doen.

F (*lacht*): helemaal niets?! Hoe heet je dochter trouwens?

H: Priscilla. Als ze eenmaal getrouwd is……..

F (*lacht*): dan moet ze zelf alles doen?? Maar je vindt het wel leuk om haar te verwennen?

H: Ja, ze hoeft zelf niets te doen.

F: wat is jouw passie, je hobby?

H: Vroeger vond ik het erg leuk om te voetballen, dat heb ik ook een hele poos gedaan. Dat is een beetje verwaterd, met name nadat mijn relatie op de klippen was gegaan.

F: Die relatie en dan vooral het feit dat deze uitging, heeft je volgens mij heel veel energie gekost…..?

H: Zeker! Af en toe zeg ik tegen mijn dochter dat ik volgende week weer naar de voetbalclub ga maar dat wil ze écht niet (*lacht*)!

F: (*lacht*): Nee, dat zal wel! Ze wil natuurlijk dat je thuisblijft voor haar!! Studeert jouw dochter?

H: Ja, ze deed eerst PABO maar onderwijs beviel haar niet en nu doet ze SPH (Sociaal Pedagogische Hulpverlening).

F: Je andere kinderen zie je niet……?

H: Is een heel lang verhaal. Dat zal ik je besparen……..Van rechtswege heb ik zeker bezoekrecht maar mijn ex staat niet toe dat ik de kinderen zie. Ik ben er jaren mee bezig geweest maar het komt erop neer dat ik daar eigenlijk niets tegen kan doen.

F: Moeilijk………

H: Toch heb ik me er inmiddels bij neergelegd. Heb het heel moeilijk gehad maar ben eroverheen. Ik zie mijn stiefdochter als mijn eigen dochter.

F: Je hebt het geaccepteerd?

H: Ja, daar komt het op neer.

F: Ik vind het ongelooflijk dat de kinderen er zo onder lijden als twee volwassenen niet op een normale manier met elkaar kunnen omgaan!

H: Ook met bemiddelaars heeft het geen zin gehad. Het lukt gewoon niet.

F: Ga je buiten het werk nog veel met collega's om?

H: Nee, niet echt.

F: Is dat een bewuste keuze?

H: Nee hoor, dat gaat gewoon zo.

F: Wat zijn je dromen voor de toekomst?

H: Terug naar Suriname, uit het Nederlandse systeem weg. Het leven hier is hectisch, het verandert elke dag, elke dag nieuwe regels. Alles is duur. Heb behoefte aan rust, groen.

F: Dat hoort bij je sterrenbeeld (Vissen, F.). Ik heb hetzelfde sterrenbeeld als jij en we lijken in veel opzichten op elkaar. We hebben enorm de pest aan de “vierkante” samenleving waarin alles van tevoren al vastligt.

H: Prioriteit ligt bij mijn dochter. Zij moet eerst getrouwd zijn en gelukkig voordat ik aan mezelf kan toekomen. Dat hoort bij onze manier van leven.

F: Dat begrijp ik. Lees jij veel kranten, kijk je veel journaal?

H: Jazeker, dagelijks. Ik wil gewoon weten wat er gebeurt.

F: Wat vind je van wat er dagelijks gebeurt, wat je via de media te horen krijgt?

H: Interessant. Veel ellende maar wil het wel weten. Politiek, sociaal, economisch. Betrokkenheid is belangrijk. Mijn dochter heeft dat veel minder.

F: Wat zegt het woord “discriminatie” jou?

H: Ik merk dat – als ik buiten Amsterdam ben, bijvoorbeeld in Almere – dat mensen soms wantrouwend of zelfs agressief kunnen zijn tegen iemand met een andere huidskleur dan wit.

F: Je voelt dat intuïtief aan?

H: Ik had mijn auto geparkeerd in Almere en vond later een grote klodder spuug op mijn auto. Ik weet het natuurlijk niet zeker maar kreeg toch sterk het idee dat dit wel te maken had met haat en discriminatie. Of misschien het misgunnen, dat kan ook.

F: Dat is heel haatdragend. Is dat in Suriname ook?

H: Ja hoor, zeker wel. Er zijn daar ook vooroordelen en stereotypen. Wat Wilders roept hier in Nederland is kwalijk maar is het discriminatie?

F: Dat weet ik niet maar ik vind zijn uitspraken buitengewoon krenkend en desintegrerend. Hij speelt in op angstgevoelens, op islamofobie. Je creëert daarmee tweespalt in de samenleving.

H: Er is wel degelijk een verschil met bijvoorbeeld Janmaat (Centrum Democraten, F.) in de jaren tachtig.

F: Dat is zo.

H: Ik voelde me in de tijd dat Janmaat in de politiek zat, niet thuis in Nederland.

F: Het was ook beangstigend.

H: Om Wilders moet ik daarentegen vaak lachen.

F: Vind je Nederland tolerant?

H: Ja. Te tolerant zelfs. Er zijn zoveel regels dat niemand meer snapt wat hij moet doen. Als je regel A volgt, dan komt regel B er weer tussen.

F: Tolerantie heeft natuurlijk wel als voordeel dat iedereen zichzelf kan zijn.

H: Klopt.

F: Wat jij zegt over die overregulering klopt ook wel hoor. Wat zou er in Nederland moeten veranderen volgens jou?

H: Minder regels! Vond het in de jaren zeventig en tachtig veel beter gaan dan nu. Kijk maar naar het niveau van het onderwijs. Dat is nu toch echt véél lager dan toen! Er verandert de hele tijd van alles, heel vermoeiend is dat. En het gaat ten koste van de kwaliteit. Vond het in de zeventiger en tachtiger jaren gewoon prettiger leven, het was veiliger op straat, het was minder onpersoonlijk.

F: Ik ben het met je eens……. Zie je de toekomst van Nederland rooskleurig in?

H: Het wordt steeds ingewikkelder om in Nederland te leven. Ik heb het daar vaak met mijn dochter over. Ik ben er bang voor soms, voor de toekomst. Bedrijven gaan anders met hun personeel om, alles wordt uitbesteed etc.

F: Maar ze zit op zich in een goede hoek, sociale pedagogiek. Als ze trouwt wordt het een tweeverdienersgezin?

H: Inderdaad.

F: Bedankt voor je medewerking aan dit gesprek Henk!

H: Graag gedaan, ben benieuwd naar de uitwerking.