Nieuwjaarstoespraak stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch,
8 januari 2009, 18.15 uur, World Fashion Center, Koningin Wilhelminaplein 13.

Beste mensen,

Fijn om u te zien, gelukkig Nieuwjaar!

Ik wil beginnen met een ode aan de gastvrije burgers van Slotervaart, van Nieuw-Sloten tot Overtoomse Veld. Bij de entree van ons stadsdeelkantoor vindt u een goudkleurig embleem aan de pilaar. En als u op 4 januari naar het televisieprogramma ´Nu wij hier toch zijn´ gekeken heeft, weet u hoe dat daar komt. U zag Eddy Zoey van BNN en mij de ladder op klimmen om het op te hangen. Wij kregen goud! Het had ook zilver kunnen zijn, of zwart. Hoe komen wij daaraan? Wel, onze bewoners zijn getest op gastvrijheid. Eddy Zoey nam de proef op de som bij vijf bewoners: mogen wij bij u eten, drinken, slapen? Ja, zeiden ze alle vijf. Ik was zó trots!

´Natuurlijk´, zei mijnheer Azouz, ´Komt u binnen. U mag slapen in het bed waarin mijn moeder is gestorven´. Zoey gaf geen krimp.

´Kom maar mee´, zei een Turkse jongen die op straat door de BBN´ers wordt bestookt met de gastvrijheidstest: ´Ik neem u mee naar ons onderwijsinternaat Ekmel, wij maken ontbijt voor u.´

´Drink hier gerust een kop koffie´, zo nodigde een Kroatische vrouw de drie journalisten desgevraagd uit.

En dan de lunch bij de treurige Irakees-Turkse jongeman die ´s morgens om half zes op zijn balkon staat om een glimp op te vangen van zijn verloren Turkse geliefde, uitgehuwelijkt aan een bruidegom uit het dorp.

Daar is tot slot het gezin van de Turkse tapijthandelaar die kookt voor Zoey en zijn twee mannen.

En dan waren er nog klassiek Hollandse jonge vrouwen die drie heren te slapen kregen, maar dat was in Osdorp. Yes, zo kan het ook.

Je hoeft niet rijk of gelukkig te zijn om een goed burger te zijn. Dat is wat deze vijf op ontroerende wijze lieten zien. De burger is méér dan de consument die vooral let op zijn rechten en méér dan de onderdaan die volstaat met zich plichtmatig netjes aan de wet houden. Dat moet natuurlijk óók, maar een echte burger doet méér. Denk bijvoorbeeld aan de leden van de Denktank of aan de Moeders van Slotervaart of aan de leden van een bewonerscommissie. Zij voelen zich verantwoordelijk voor de samenleving waarin zij leven, zij willen van waarde zijn.

Als wij, van welke origine dan ook, ons op die manier waarmaken in Nederland, hier werken, resultaten boeken, laten zien dat wij een maatschappelijke bijdrage leveren, ontstaat het Boularouz-effect: niemand vraagt zich meer af of je wel geïntegreerd bent als je zo met hart en ziel voor het Nederlands elftal voetbalt als hij, onder barre omstandigheden.

Wijzen van kleden en wijzen van begroeten worden dan niet langer geïnterpreteerd als symbolen van desintegratie en onderdrukking. De motieven erachter worden niet langer ingeschat als vijandige afwijzing van Nederland, ouderwetse discriminatie van vrouwen of religieuze arrogantie, maar als gevolg van een keuzevrijheid die binnen de wet nou eenmaal is toegestaan, liever niet maar ach, en uitstekend te rijmen valt met democratie en goed burgerschap.

Een consument of onderdaan is rationeel, maar een echte burger heeft daarnaast ook een emotionele relatie met de samenleving. Uit de laatste Amsterdamse burgermonitor blijkt dat u tevreden bent over het stadsdeelbestuur en over de ambtenaren. Bewoners uit alle buurten, van Nieuw-Sloten tot Jacob Geelbuurt en van Oostoevers tot Staalmanplein, zetten het stadsdeelbestuur bovenaan het lijstje stadsdelen. Dat is een groot verschil met 2007, toen stonden wij nog onderaan. Het mooist vind ik misschien nog wel dat u zo geïnteresseerd bent in de stadsdeelpolitiek, wij staan nummer twee, na Westerpark. Ik zie het als een kiem van hoop die in 2009 wortel moet schieten.

Tevredenheid en interesse zijn kwesties van het hoofd. De gevoelskant daarentegen - dus de vraag of u zich betrokken voelt bij Amsterdam of Slotervaart – daar bent u koel over. Ik kom daar verderop in mijn verhaal nog op terug.

Eerst nog even de gastvrijheid. Vergelijk de ontvangst van Eddy Zoey eens met de ontvangst van Margalith Kleijwegt van drie jaar geleden. Ik zie ook hier een eerste teken van herstel. Want dat verschil is groot. De ouders van de tweede-klasleerlingen die Margalith thuis bezocht, waren afwezig. Grote kans dat zij inderdaad ook iets te verbergen hadden. Veel kinderen uit die klas van het Calvijncollege zaten ongestoord weken lang thuis. En veel moeders wisten niet eens op welke school hun kinderen zaten. Dat is nu over, hier zit de leerplichtambtenaar op.

Leerplicht, ook een teken van herstel, ruim twee jaar na mijn ´Vijf voor twaalf´ verhaal. Recent onderzoek toont aan dat onze Slotervaartse kinderen minder verzuimen, terwijl de Amsterdamse kinderen gemiddeld juist méér verzuimen. Hulde aan onze docenten en onze leerplichtambtenaren! En aan de ouders, want als basisschoolkinderen spijbelen, is er thuis iets mis.

Ik toonde twee jaar geleden mijn verontwaardiging over moeders die op pantoffels in badjas op het balkon hun te late kinderen uitzwaaien. Ik denk dat ouders dit intussen niet meer normaal vinden, op tijd naar school brengen wordt de norm. Bij de ouderavonden waar ik kom, zie ik goed gevulde schoolaula´s.

En dan volgend jaar beterschap bij de ROC´s, onze zorgenkindjes voor leerplicht, zij het dat de leerlingen niet meer dagenlang thuis zitten. De oplossing? De leerplichtambtenaar bezoekt de ouders en het leerplichtbureau bezoekt op zijn beurt de scholen om te checken of die het verzuim wel goed melden. Dat is het wat een stadsdeel bereiken kan. Door erbovenop te zitten, weten wat er speelt, controleren.

Een stadsdeel is een zegen voor de stad en heeft om dat te kunnen waarmaken armslag van de stad nodig, al is het alleen maar om werkbare regels te krijgen, zonodig ontheffingen en om pionier te kunnen zijn. Een stadsdeel moet daarvoor strijden, terwille van zijn bewoners.

Erbovenop zitten, dat doen wij ook met de huiswerklessen. Daar maken wij nu echte bijlessen rekenen en taal van, op de school. Zo kunt u ook de godsdienstlessen zien, graag in de didactische omgeving van de school, mits ouders er behoefte aan hebben.

Per school gaan wij in 2009 met de gemeente en met Koers Nieuw West de onderwijskwaliteit verbeteren, is het niet met betere onderwijsprogramma´s, dan is het wel met betere docenten. Desnoods voortaan ook op de vrije woensdagmiddag naar school! En als we het dan ook nog voor elkaar krijgen dat én de docenten én de jongerenwerkers én de politie én de welzijnswerkers allemaal van elkaar weten wat de leerling meemaakt, dan krijgen we nog eens een echte pedagogische wijk, gericht op vormen, leren en ontwikkelen. Ter wille van het kind, om met de Afrikanen te spreken: ´It takes a whole village to raise a child.´

Dit alles is alleen mogelijk als het op straat veilig is. Ik stel dat veiligheid de bodem is onder burgerschap en de basis voor de pedagogische wijk. Dat de straatroof en autodiefstal bij ons met de helft gedaald is, dat is toch maar mooi iets dat een stadsdeel voor elkaar kan krijgen, zelfs al gaan stadsdelen niet over criminaliteit, maar over overlast. Hoe dan? Gewoon, door zich er sterk voor te maken bij de politie en de gemeente. We waren bereid de pionier van Amsterdam te zijn voor straatcoaches, 8tot8-coaches, de huisbezoekers van SIP, de aanpak van radicalisering en het jongerenwerk nieuwe stijl.

De jongerenwerkers hebben inderdaad de switch gemaakt richting vorming, leren, ontwikkeling, de stad ontdekken en het leven ontdekken. En de jongeren zelf, die vorig jaar nog elk gesprek beëindigden met een oproep om een eigen jongerencentrum, vragen nu om betere docenten en strakker onderwijs.

Ik wil gevolg geven aan de oproep van politiecommissaris Welten om als gemeentelijke overheid aan veroordeelde criminelen geen paspoort of rijbewijs te verstrekken, maar de politie te bellen als ze voor de balie staan, zoals de banken doen met wanbetalers. Dat ga ik inbrengen in de gesprekken met de burgemeester.

Op de site met veroordeelden is er eentje uit Slotervaart al uit, na de melding volgde meteen een arrestatie. Melden helpt! Nu u ziet wat wij allemaal doen als stadsdeel, inclusief camera´s en mosquito, nu is het ook reëel dat wij opnieuw aan u vragen om mee te helpen: doe aangifte, meld criminaliteit en pik het ook niet dat ambulancepersoneel, straatreinigers, agenten en andere gezagsdragers geïntimideerd of aangevallen worden. We moeten af van de cultuur dat wij hiermee zouden moeten leren omgaan. Laten we het niet accepteren!

Een tweede voorwaarde voor burgerschap is dat het buiten schoon is. Een verwaarloosde omgeving lokt slordig gedrag uit. Dus onze straatreinigers maken voortdurend alles schoon, elke dag opnieuw. We hebben dus een compleet extra schoonmaakteam erbij en maken de winkelpleinen ook op zaterdag schoon. Stadsdeelwethouder Paulus de Wilt heeft daarbij nog dubbel zoveel milieuagenten aangenomen.

Dus opnieuw: nu wij dit allemaal doen, is het reëel dat u als burger een handje meehelpt. Ik merk dat het begin er is. In 2008 hebben maar liefst dertig gezinnen zich aangemeld om een vuilcontainer te adopteren.

De verbeteringen die u ziet, zien ook de bedrijven. Die hebben een andere manier om dit te tonen. Om te beginnen bouwen de corporaties en ontwikkelaars gewoon door bij ons, kredietcrisis of niet. Stadsdeelwethouder Ineke Ketelaar was in 2008 voor het tweede jaar achtereen kampioen woningbouw.

Ten tweede krijgen wij enorm veel verzoeken van ontwikkelaars om nieuwe bedrijven te mogen neerzetten. Zoals hotels, het vijfde komt dit jaar, en dan zijn er duizend hotelkamers in Slotervaart. Als je bedenkt dat een hotel per honderd kamers veertig medewerkers zoekt en meestal in de buurt, dan weet je als bewoner: ´erop af´. Met als houding dat een baan als portier, kamermeisje of kok het begin is van een carrière tot hoteldirecteur. Werken is een veel betere manier van armoedebestrijding dan de voedselbank. Handen zijn gemaakt om te werken, niet om op te houden - dat is de mens onwaardig.

Mijn oproep aan bewoners om hart te krijgen voor onze samenleving, geldt ook voor bedrijven - ontwikkel niet alleen een nutsrelatie met de buurt, denk niet alleen aan goedkope werknemers, winstdeling of aandelen, maar krijg hart voor Slotervaart.

Ik wil besluiten met nog wat voorbeelden die laten zien wat ik bedoel met burgerschap. Wat ik zie is dat een deel van onze jongeren hun leven in eigen hand gaan nemen. Jonge mannen als Mustapha Akka met Ara Cora zijn de eersten. Niks hangen, wél serieus gaan voetballen met de jongens uit Overtoomse Veld, compleet met training door FC Emmen. Wat een ander geluid dan een jaar geleden.

Of Mohammed Bakkali, net als Mustapha Akka groot gebracht in Overtoomse Veld. Bij hem geen moedeloos geklaag meer over discriminatie, het gaat hem er nu om bedrijven te mobiliseren een keurmerk te verwerven dat sollicitanten vertelt dat deze bedrijven de kwaliteit kennen van allochtone werknemers.

Wie zich ontworstelt aan zijn omgeving, heeft de neiging zich ervan af te wenden. En kijk, nu zijn ze terug, de geslaagde Ali´s als sportbuurtwerkers of de succesvolle Radouans als trekkers van 24 Karaats en de beloftevolle Najoua´s van onze jongerenraad. Ze zijn er en ik zie ze. Dit zijn mensen die zich driedubbel waarmaken, ze werken én studeren én doen vrijwilligerswerk. Ze gaan niet voor een glamourjob in het bedrijfsleven, later misschien, nu gaat de maatschappelijke waarde vóór. Ze hebben een missie. Dit zijn de burgers die ik voor ogen heb.

Juist in Slotervaart hebben wij de beste mensen nodig. En we zullen zien: in de nabije toekomst is het zover dat de bankjes terugkomen waarop onze ouderen kunnen uitrusten tussen thuis en winkel, zonder dat ze misbruikt worden door overlastjongens. En de havo/vwo-leerlingen uit de stedelijke vernieuwingbuurt - die kómen er. Zoals ze er ook zijn in Nieuw-Sloten, waar het gelukkig erg goed gaat.

En nu héél Slotervaart uit de sores tillen – wij kunnen dat. Met ons allen!

<- Terug naar de pagina van Ahmed Marcouch.